Loading ...

Logo Chùa Minh Hiệp ở đồng nai

Tuệ Trí Thay Đổi Tâm Thức Chúng Ta

Một số học giả nói rằng Đạo Phật không phải là một tôn giáo, mà là một môn khoa học tâm thức[1]. Có khả năng điều này là đúng đối với Đạo Phật - và những tôn giáo vô thần khác - quan điểm cốt lõi là nhân quả. Những hệ quả đến từ những nguyên nhân, thường xuyên như thế. Chúng ta quan tâm rất nhiều đến khổ não, đau đớn, mặt khác, về phía kia, vui sướng, hỉ lạc là gì, một cảm giác hạnh phúc tuyệt vời. Đau đớn và sướng vui là những cảm giác. Và cảm giác là bộ phận của tâm thức chúng ta. Trong khi cũng có những nguyên nhân bên ngoài, thì những nguyên nhân chính yếu của các cảm giác như vậy là ở ngay đây trong tâm thức của chính chúng ta. Một cách hợp lý là việc chinh phục khổ não, đau đớn, lo lắng, buồn bả, và sợ hải chính yếu tùy thuộc vào thái độ tinh thần của chúng ta.

Tất cả những giáo lý của Đức Phật căn cứ trên Bốn Chân Lý Cao Quý. Trong giáo lý Bốn Chân Lý Cao Quý chúng ta nhận ra hai tập hợp của nguyên nhân và hệ quả. Một tập hợp liên hệ đến bản chất của khổ đau - mà tự nhiên là chúng ta không mong muốn - và nguồn gốc của nó. Cặp đôi này gắn liền với những loại hiện tượng ô nhiễm, với sự tồn tại bất giác. Cặp thứ  hai của nguyên nhân và hệ quả liên hệ đến hạnh phúc - những gì chúng ta khao khát và chúng ta mong ước đạt được - và những nguyên nhân của nó. Những thứ này thuộc về loại những hiện tượng Giác Ngộ.

Nguyện vọng là quan trọng, nhưng tự nó thôi không đem đến một sự chuyển hóa sâu sắc mà chúng ta đang theo đuổi. Trong việc mưu cầu tái cấu trúc tâm thức chúng ta, chỉ mong ước cho mọi thứ khác đi sẽ chỉ giúp ích trong một cách rất giới hạn. Để mang đến một sự thay đổi sâu xa, chúng ta cần một niềm tin thật vững chắc. Một niềm tin sâu sắc và vững chắc phải đến từ thiền phân tích (quán) mà trong ấy tự chính chúng ta thấy mọi việc là như thế nào. Do vậy, cách tiếp cận của Đạo Phật là sử dụng tính thông minh của con người đến mức sâu rộng nhất để đem đến sự chuyển hóa tâm thức chúng ta.

Mở đầu Bát Nhã Tâm Kinh, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã nhập định trong cuộc đối thoại giữa Xá Lợi Phất và Quán Tự Tại[2]. Xá Lợi Phất hỏi, "Nếu một vị Bồ tát nguyện ước dấn thân vào những thực hành tuệ trí hoàn thiện (bát nhã ba la mật), vị ấy sẽ làm thế nào?" Quán Tự Tại trả lời rằng Bồ tát nguyện ước dấn thân vào những thực hành tuệ trí hoàn thiện  phải quán sát năm tập hợp uẩn - những tập hợp uẩn vật lý và tinh thần - là trống rỗng sự tồn tại cố hữu. Ngay từ đầu, Bát Nhã Tâm Kinh chỉ cho biết nhu cầu của việc trau dồi tuệ trí hiểu biết tánh không. Việc quyết tâm thay đổi tâm thức chúng ta động viên thực hành, nhưng chính là quyết tâm được bổ sung với năng lực của tuệ trí mới làm nên một sự thay đổi thật sự. Do vậy, giữa hai cung cách chính của việc tiếp cận con đường tu tập - (1) một sự tiếp cận được hình thành bởi nguyện vọng và quyết tâm và (2) một được hình thành qua việc chuyên cần của tuệ trí - điều sau là quan trọng hơn.

Tuệ trí là gì? Đôi khi tuệ trí gắn liền với trình độ quy ước (thế đế) và có lúc nó đi đôi với chân lý tuyệt đối (chân đế). Trong hai thứ này, tuệ trí hiểu biết chân lý tuyệt đối là ý nghĩa chính. Thế nên, khi nói về tuệ trí hoàn thiện, như trong Kinh Bát Nhã Ba La Mật, chúng ta đúng là không đang nói về bất cứ một loại tuệ trí nào khác. Chúng ta muốn nói đến loại tuệ trí biết rằng mọi thứ trống rỗng sự tồn tại cố hữu, và chúng ta muốn nói đến loại tuệ trí ấy khi nó được phát triển đến trình độ của một đạo đức viên mãn. Để là một sự hoàn thiện của tuệ trí, thì tuệ trí hiểu biết tánh không phải được củng cố và hoàn thành bởi tinh thần Giác Ngộ, hay tâm bồ đề, bodhicitta[3].

Tuệ trí hiểu biết trực tiếp tánh không và được hoàn thành với tinh thần Giác Ngộ - đấy là tuệ trí hoàn thiện, mà trong Phạn ngữ là bát nhã ba la mật đa (prajnã-paramita). Bát nhã là "tuệ trí" và ba la mật đa có nghĩa là "vượt qua". Từ nguyên này chỉ vào một tiến trình thật sự của việc vượt qua khỏi nơi mà chúng ta đang hiện diện bây giờ. Điều này ám chỉ rằng có điều gì đấy mà với nó chúng ta có thể vượt qua khỏi nơi chúng ta hiện hữu bây giờ. Tuệ trí hiểu biết tánh không một cách trực tiếp, khi hiện diện trong dòng suối tinh thần của một vị Bồ tát - đấy là tuệ trí hoàn thiện (trí tuệ ba la mật). Đặc biệt trong truyền thống Phật Giáo Sanskrit, tuệ trí là quyết định.

Chùa đồng nai - chùa Minh Hiệp thường không phải là một công trình mà là một quần thể kiến trúc, gồm những ngôi nhà sắp xếp cạnh nhau hoặc nối vào nhau. Tùy theo cách bố mà người ta chia thành những kiểu chùa khác nhau.

Hoan hỉ, chào đón quý vị phật tử gần xa đến viếng thăm chùa .

VP: Chùa Minh Hiệp Số 388 Đường Tỉnh Lộ 765 Ấp Bình Minh - Xã Suối Cát

Huyện Xuân Lộc Tỉnh Đồng Nai - Chùa đồng nai ĐT: 091 977 4333 - 0903 133 286

Bài vở đóng góp, xin gửi về Ban biên tập qua địa chỉ email: info@chuaminhhiep.com